Đạp xe cuối tuần ở Nhà Bè: chọn đường vắng, tránh xe container, đi theo giờ mát

Nhiều nhóm đạp xe ở TP Hồ Chí Minh chọn vùng Nhà Bè cho buổi sáng cuối tuần vì đây là nơi gần nội đô nhất vẫn còn những con đường nhỏ ven rạch, đường đê, cánh đồng dừa nước và gió sông. Cũng chính vùng này có trục đường xe container chạy ra cảng Hiệp Phước, xe bồn vào kho xăng dầu, nên người đạp xe phải biết chọn đường và chọn giờ.

Bài viết dành cho người sống ở Nhà Bè muốn tập thể dục bằng xe đạp, và người từ Quận 7, Quận 4, Quận 1 cũ muốn có một cung ngắn buổi sáng. Không vẽ lộ trình cụ thể vì đường ở đây đổi nhanh theo dự án; thay vào đó là cách đọc đường, quy tắc an toàn và những điều nên để ý ở vùng đất đang đô thị hoá này.

Vì sao Nhà Bè hợp với đạp xe buổi sáng

Phần lớn TP Hồ Chí Minh là phố đông, đèn đỏ dày, khói xe. Đi xuống phía nam qua Quận 7 cũ, mật độ nhà cửa giảm dần. Ở vùng Nhơn Đức, Long Thới, Hiệp Phước cũ, nay thuộc xã Hiệp Phước, và cả những góc của Phước Lộc, Phú Xuân thuộc xã Nhà Bè, vẫn còn đường bê tông nhỏ chạy dọc rạch, xuyên qua vườn, qua những cây cầu thấp. Địa hình bằng phẳng, gần như không có dốc trừ dốc cầu, nên người mới tập cũng đi được.

Gió sông là thứ đặc biệt. Buổi sáng sớm, gió thổi từ mặt nước vào mát hơn hẳn trong phố, mùi bùn, mùi dừa nước, mùi khói bếp nhà dân. Đạp một vòng chừng một, hai tiếng, người ta thấy được nhiều lớp của vùng đất: xóm cũ, chùa làng, ruộng hoang chờ dự án, khu dân cư mới, rồi bất chợt cột cẩu cảng thấp thoáng phía xa.

Mặt khác, Nhà Bè không phải công viên. Đây là nơi người ta sống, làm việc, chở hàng. Người đạp xe là khách trên đường của người khác, nên đi chậm trong xóm, nhường xe máy chở hàng, không chạy hàng ba hàng bốn chiếm đường. Thái độ đó quyết định nhóm đạp xe được chào đón hay bị khó chịu.

Đọc đường: trục lớn, đường nhánh và đường ven rạch

Trục lớn chỉ dùng để đi qua. Nguyễn Hữu Thọ, Huỳnh Tấn Phát, Lê Văn Lương, Nguyễn Văn Tạo là những trục nối Nhà Bè với nội đô và với cảng. Huỳnh Tấn Phát dẫn ra phà Bình Khánh, Nguyễn Văn Tạo dẫn vào khu công nghiệp và cảng Hiệp Phước, nên có nhiều xe tải, xe container, xe bồn. Người đạp xe chỉ nên đi các trục này khi bắt buộc, đi sát lề phải, không vượt xe lớn đang rẽ.

Đường nhánh liên xã. Các con đường như Nguyễn Bình, Đào Sư Tích, Phạm Hữu Lầu và những đường nối giữa các ấp cũ hẹp hơn, xe lớn ít hơn nhưng xe máy chạy nhanh. Mặt đường có đoạn tốt, có đoạn ổ gà do xe tải công trình. Đi đúng phần đường, giữ tốc độ vừa phải, quan sát hẻm ra.

Đường ven rạch, đường đê. Đây là phần đẹp nhất: đường bê tông một làn chạy dọc mép rạch, có khi là mặt đê bao ngăn triều. Ít xe, nhiều cây, gió. Nhược điểm là hẹp, có đoạn không lan can sát nước, có đoạn đường bị nứt, sụt do xói, và mùa triều cường có chỗ ngập. Đi chậm, không vượt nhau ở chỗ hẹp.

Đường nội bộ khu dân cư mới. Rộng, phẳng, ít xe vào sáng sớm cuối tuần, hợp để tập tốc độ hoặc cho trẻ con tập xe. Tuy nhiên đây là đường của cư dân, có khu có bảo vệ, có quy định riêng; nên đi lịch sự, không tổ chức chạy nhóm đông trong khu.

Chọn giờ đi theo mùa

Thời tiết và giao thông quyết định chất lượng buổi đạp xe ở Nhà Bè nhiều hơn cung đường. Bảng dưới là kinh nghiệm chung của người đạp xe vùng ven đô Nam Bộ.

Mùa mưa ở Nam Bộ, mưa thường rơi vào chiều tối; buổi sáng phần nhiều khô ráo. Mùa khô thì nắng lên rất sớm, người đạp xe kinh nghiệm thường xuất phát khi trời còn chạng vạng sáng và về nhà trước tám giờ.

Đi chung đường với xe container và xe tải

Đây là phần quan trọng nhất khi đạp xe ở vùng cảng. Một chiếc xe container dài có điểm mù rất lớn ở bên phải và phía sau. Khi xe rẽ phải, phần rơ moóc cắt vào trong, quét qua đúng chỗ người đi xe đạp, xe máy hay đứng chờ. Người lái trên cabin cao gần như không thấy một chiếc xe đạp ở sát hông xe.

Nguyên tắc đơn giản: không bao giờ đứng hoặc chạy song song bên phải xe container ở giao lộ. Nếu xe lớn bật xi nhan phải, lùi lại phía sau, chờ xe rẽ xong. Không vượt xe lớn ở chỗ đường hẹp. Khi xe lớn vượt mình, giữ thẳng tay lái, đừng hoảng mà lạng vào trong. Mặc áo màu sáng, bật đèn nháy sau cả ban ngày để tài xế dễ thấy.

Trên Nguyễn Văn Tạo, đoạn gần khu công nghiệp và cảng Hiệp Phước, giờ vào ca, ra ca có rất nhiều xe đưa đón công nhân, xe máy công nhân, xe tải chờ vào cảng đậu dọc đường. Người đạp xe tập thể dục nên tránh hẳn đoạn này vào khung giờ đó. Huỳnh Tấn Phát gần phà Bình Khánh cũng vậy: xe dồn chờ phà, có khi xếp hàng dài.

Nếu đi nhóm, đi hàng một trên trục lớn, giữ khoảng cách, người dẫn đầu ra hiệu tay khi có ổ gà hay xe đậu. Nhóm đông nên chia nhỏ, không đi thành một khối chặn cả làn đường.

Đồ mang theo cho một buổi sáng

Cung đạp xe ở Nhà Bè không xa, nhưng ở những đoạn ven rạch, đường đê có khi đi cả cây số không có tiệm sửa xe hay quán nước. Chuẩn bị gọn mà đủ:

• Mũ bảo hiểm đạp xe, đèn trước và đèn sau, áo màu sáng hoặc có phản quang.
• Hai bình nước, nhất là mùa khô; một chút đồ ăn nhẹ.
• Bơm mini, ruột dự phòng hoặc bộ vá, cờ lê đa năng; đường công trình hay có đinh, mảnh sắt.
• Kem chống nắng, kính râm, găng tay; áo dài tay mỏng nếu đi về trưa.
• Điện thoại sạc đầy, ứng dụng bản đồ có chế độ ngoại tuyến, vì một số đoạn ven sông sóng yếu.
• Một ít tiền lẻ để ghé quán nước, quán hủ tiếu bên đường.
• Khoá xe nếu định dừng lâu ở quán hoặc đi bộ xuống bờ rạch.

Xe đua lốp nhỏ đi đường ven rạch, đường đê nứt nẻ khá khổ; xe touring hoặc xe địa hình nhẹ với lốp to hơn hợp với mặt đường ở đây hơn.

Những đoạn cần đặc biệt cẩn trọng

Dốc cầu qua rạch. Các cây cầu như cầu Rạch Đỉa, cầu Phước Long, cầu Long Kiểng trên Lê Văn Lương và nhiều cầu nhỏ khác có dốc ngắn nhưng xe máy lao xuống nhanh. Xuống dốc cầu đừng thả trôi hết tốc độ, chân cầu thường có hẻm, chợ, người sang đường.

Mép đường ven rạch không lan can. Bánh xe trượt khỏi mép bê tông là rơi xuống rạch. Đi giữa đường, nhất là lúc mặt đường ướt hoặc có rêu. Không đi đường ven rạch lúc trời tối.

Đường ngập triều cường. Những ngày triều cường, có đoạn đường thấp ngập nước, nhìn không thấy ổ gà, nắp cống bên dưới. Không cố lội qua; quay đầu tìm đường khác.

Đường công trình, đường đất dự án. Nhiều khu đất trống ở Nhà Bè là đất dự án đang san lấp, có đường đất tạm. Không đi vào khi có rào, biển cấm; đất mềm, xe ben chạy, hố sâu.

Chó thả rông trong xóm. Gặp chó chạy theo, giảm tốc, đừng vung chân đá; phần lớn chó chỉ sủa rồi bỏ đi khi người không chạy nhanh hơn.

Ghé quán, nghỉ chân và tôn trọng xóm ven sông

Một phần thú vị của buổi đạp xe ở Nhà Bè là lúc dừng lại: ly cà phê ở quán ven rạch, tô hủ tiếu ở quán đầu chợ, ổ bánh mì ở xe đẩy góc đường. Người địa phương quen dần với các nhóm xe đạp, nhưng vẫn nên dựng xe gọn, không để chắn lối đi, không chiếm cả vỉa hè trước nhà người ta.

Trong các xóm cũ, buổi sáng là lúc người già tập thể dục, trẻ con đi học, người lớn đi chợ. Đạp xe chậm qua xóm, không bấm chuông inh ỏi, không bật loa nhạc. Chào hỏi một câu khi đi ngang người lớn tuổi đứng trước cổng; đó là phép lịch sự thông thường của vùng nông thôn Nam Bộ còn sót lại giữa vùng ven đô.

Không vứt vỏ chai nước, vỏ gói đồ ăn xuống rạch, xuống bụi dừa nước. Đường đê, đường ven rạch thường không có thùng rác; mang rác về tới chỗ có thùng hoặc về nhà. Nếu muốn chụp ảnh, ưu tiên chụp cảnh, chụp người thì xin phép.

Khi Nhà Bè đô thị hoá thêm, những con đường ven rạch có thể được mở rộng hoặc biến mất vào khu dân cư. Đạp xe ở đây hôm nay cũng là một cách ghi nhớ một vùng đất đang đổi khác từng tháng.

Tự dò tuyến bằng bản đồ trước khi đi

Đường ở Nhà Bè thay đổi nhanh: một con đường đất năm ngoái nay đã trải nhựa, một lối ven rạch quen thuộc nay bị rào lại làm dự án. Vì thế, tuyến đạp xe người khác chia sẻ trên mạng từ vài năm trước chưa chắc còn đi được. Cách chắc hơn là tự dò bằng bản đồ trước buổi đi.

Mở chế độ ảnh vệ tinh, tìm những dải màu xanh sẫm của dừa nước dọc các vệt nước: đó là rạch. Những đường mảnh chạy sát mép rạch thường là đường bê tông nhỏ hoặc đường đê. Nhìn kỹ sẽ thấy chỗ nào đường đứt đoạn vì gặp rạch mà không có cầu, chỗ nào đâm vào khu đất dự án. Vạch tuyến vòng tròn để không phải quay lại cùng một đường, và luôn có một lối thoát ra trục lớn gần nhất nếu xe hỏng hoặc trời đổ mưa.

Lần đầu đi tuyến mới, nên đi ngày quang, đi chậm, chấp nhận có đoạn phải quay đầu. Ghi lại những đoạn đẹp, những quán dừng chân, những chỗ đường xấu; lần sau đi nhanh hơn và rủ thêm bạn. Nhiều nhóm đạp xe ở phía nam thành phố có thói quen chia sẻ tình trạng đường với nhau, như đoạn nào vừa ngập, đoạn nào đang đào; đọc những trao đổi đó trước khi đi đỡ được nhiều phiền toái.

Câu hỏi thường gặp

Đạp xe ở Nhà Bè đi đường nào là đẹp?

Đẹp nhất là các đường bê tông nhỏ ven rạch, đường đê bao ở vùng Nhơn Đức, Long Thới, Hiệp Phước cũ và một số góc Phước Lộc, Phú Xuân. Đường ở đây đổi nhanh do dự án, nên dùng bản đồ vệ tinh xem trước và hỏi nhóm đạp xe địa phương. Trục lớn chỉ dùng để đi qua.

Đạp xe ở Nhà Bè có nguy hiểm vì xe container không?

Có, nếu đi vào các trục chở hàng như Nguyễn Văn Tạo, Huỳnh Tấn Phát giờ cao điểm. Nguyên tắc là không đứng bên phải xe container ở giao lộ, lùi lại khi xe bật xi nhan rẽ phải, mặc áo sáng và bật đèn sau. Tốt nhất chọn đường nhánh và đường ven rạch.

Mấy giờ đạp xe ở Nhà Bè là hợp nhất?

Trước sáu giờ đến khoảng tám giờ sáng là hợp nhất: mát, đường vắng, ít xe tải. Mùa khô nắng lên sớm nên về trước tám giờ. Nếu xuất phát lúc trời còn tối, phải có đèn trước và đèn sau. Chiều muộn cũng được nhưng trùng giờ tan tầm trên các trục lớn.

Từ Quận 7 cũ đạp xe xuống Nhà Bè mất bao lâu?

Tuỳ điểm xuất phát và điểm đến, nhưng phần lớn chỉ mất vài chục phút để vào vùng có đường ven rạch. Đi theo Lê Văn Lương hoặc Nguyễn Hữu Thọ xuống phía nam là cách thông dụng. Thời gian phụ thuộc nhiều vào đèn đỏ và lượng xe ở đoạn qua khu dân cư đông.

Trẻ em có đạp xe ở Nhà Bè được không?

Được, nếu chọn đường nội bộ khu dân cư rộng và vắng vào sáng sớm, có người lớn đi kèm. Không cho trẻ đi trên trục lớn có xe tải hay đường ven rạch không lan can. Trẻ phải đội mũ bảo hiểm, xe có phanh tốt và chuông. Mỗi buổi chỉ nên đi quãng ngắn.

Đi đường ven rạch mùa triều cường có được không?

Nên tránh những ngày triều cường cao vì một số đoạn đường thấp có thể ngập, che mất ổ gà và nắp cống. Thấy nước tràn mặt đường thì quay đầu tìm đường khác, không cố lội qua. Có thể hỏi người dân hoặc xem lịch triều trước khi đi.