Cao tốc Bến Lức – Long Thành là tuyến đường cao tốc vòng phía nam TP Hồ Chí Minh, nối vùng Bến Lức (Long An cũ, nay thuộc Tây Ninh) với vùng Long Thành của Đồng Nai, nơi có sân bay quốc tế mới. Tuyến đi qua phía nam vùng Nhà Bè rồi vượt sông sang Cần Giờ và Nhơn Trạch bằng những cây cầu dây văng lớn, trong đó có cầu Bình Khánh và cầu Phước Khánh.
Với người Nhà Bè, tuyến cao tốc mở ra một hướng đi mới: sang miền Đông, ra sân bay Long Thành, xuống miền Tây mà không phải vào nội đô. Nhưng cao tốc chỉ dành cho ô tô, có quy tắc riêng, và tác động tới cư dân ven tuyến theo nhiều cách. Bài này giải thích những điều cơ bản; tình trạng khai thác từng đoạn thay đổi theo tiến độ nên cần kiểm thông báo chính thức.
Tuyến cao tốc nằm ở đâu so với Nhà Bè
Hình dung một vòng cung chạy phía dưới thành phố: đầu phía tây nối với cao tốc TP Hồ Chí Minh – Trung Lương ở vùng Bến Lức, đi qua vùng Bình Chánh cũ, vào phía nam vùng Nhà Bè, vượt sông lớn sang vùng Bình Khánh của Cần Giờ, tiếp tục vượt sông sang Nhơn Trạch rồi nối với cao tốc TP Hồ Chí Minh – Long Thành – Dầu Giây ở phía Long Thành. Nhà Bè nằm ở quãng giữa vòng cung ấy.
Đoạn qua Nhà Bè chủ yếu chạy trên cầu cạn và nền đắp qua vùng đất thấp, ruộng cũ và kênh rạch ở phía nam, gần vùng Hiệp Phước, Long Thới, Nhơn Đức cũ — nay thuộc xã Hiệp Phước. Các nút giao kết nối cao tốc với đường địa phương quyết định người Nhà Bè lên xuống cao tốc ở đâu; vị trí và tình trạng khai thác của từng nút nên tra theo bản đồ và thông báo mới nhất.
Ý nghĩa lớn nhất của tuyến là tạo một trục ngang phía nam, tách dòng xe tải và xe đi liên vùng khỏi nội đô. Xe hàng từ miền Tây đi các cảng, khu công nghiệp phía đông hay ra sân bay Long Thành có thể đi vòng phía nam thay vì xuyên qua thành phố. Với cụm cảng và khu công nghiệp Hiệp Phước, đây là một kết nối quan trọng.
Hai cây cầu lớn trên tuyến
Phần ấn tượng nhất của tuyến là các cây cầu vượt sông lớn. Cầu Bình Khánh bắc qua sông giữa vùng Nhà Bè và vùng Bình Khánh của Cần Giờ; cầu Phước Khánh bắc qua sông giữa Cần Giờ và Nhơn Trạch. Cả hai là cầu dây văng có trụ tháp cao, tĩnh không lớn để tàu biển đi các cảng phía thượng nguồn vẫn qua lại được bên dưới.
Từ bờ Nhà Bè, nhất là những ngày trời trong, có thể nhìn thấy trụ tháp cầu nổi lên giữa vùng sông nước phẳng. Hình ảnh ấy đã trở thành một mốc mới của cảnh quan phía nam thành phố, thay cho đường chân trời trước đây chỉ có dừa nước, ghe thuyền và cẩu cảng.
Cần phân biệt: cầu Bình Khánh trên cao tốc khác với dự án cầu Cần Giờ thay phà Bình Khánh. Cầu trên cao tốc chỉ cho ô tô theo quy định cao tốc; xe máy, xe đạp, người đi bộ không đi được. Người dân Cần Giờ đi xe máy vẫn phải dùng phà cho tới khi có cầu Cần Giờ hoặc phương án khác được thành phố công bố.
Những thông số kỹ thuật như chiều dài nhịp chính, chiều cao tháp, tĩnh không thông thuyền được chủ đầu tư công bố; bài này không nhắc lại số liệu để tránh sai, bạn có thể tra từ nguồn chính thức khi cần.
Ai dùng được cao tốc và ai không
Câu hỏi người dân hay hỏi nhất là "xe của mình có đi được không". Nguyên tắc chung của đường cao tốc ở Việt Nam như sau; quy định chi tiết do cơ quan có thẩm quyền ban hành.
| Phương tiện | Đi cao tốc | Ghi chú |
|---|---|---|
| Xe máy, xe máy điện, xe đạp | Không | Đi đường địa phương; sang Cần Giờ vẫn qua phà Bình Khánh |
| Người đi bộ | Không | Tuyệt đối không đi bộ, dừng chơi trên cầu cao tốc |
| Ô tô con, xe khách | Có | Theo tốc độ và làn quy định, thu phí nếu tuyến áp dụng |
| Xe tải, container | Có | Theo tải trọng, làn và tốc độ quy định cho xe nặng |
| Xe thô sơ, xe công nông | Không | Không được vào cao tốc dưới bất kỳ hình thức nào |
Câu đáng nhớ: thấy biển bắt đầu đường cao tốc mà đang đi xe máy thì dừng lại tìm đường khác. Mỗi năm vẫn có những trường hợp xe máy đi nhầm vào cao tốc theo chỉ dẫn của ứng dụng bản đồ — vừa nguy hiểm vừa bị xử phạt.
Quy tắc cơ bản khi lái ô tô trên cao tốc
Với tài xế Nhà Bè mới bắt đầu dùng cao tốc, vài quy tắc cần nắm chắc:
- Vào cao tốc qua làn tăng tốc, đạt tốc độ phù hợp rồi mới nhập làn, nhường xe đang chạy trên làn chính.
- Giữ khoảng cách an toàn theo biển báo; ở tốc độ cao, quãng đường phanh dài hơn nhiều so với đường phố.
- Không dừng, đỗ trên làn xe chạy; chỉ dừng ở làn dừng khẩn cấp khi xe hỏng hoặc có sự cố, bật đèn cảnh báo và đặt biển cảnh báo phía sau.
- Không lùi xe, quay đầu trên cao tốc kể cả khi lỡ lối ra; đi tiếp tới lối ra kế tiếp.
- Trên cầu dây văng cao, gió ngang có thể mạnh; giữ chặt vô lăng, giảm tốc khi có biển cảnh báo gió.
- Đường dài vắng dễ buồn ngủ; nghỉ ở trạm dừng nghỉ nếu có, hoặc ra khỏi cao tốc để nghỉ khi mệt.
Tốc độ tối đa, tối thiểu và quy định làn cho từng loại xe được ghi trên biển báo dọc tuyến. Đó là thông tin chính xác nhất tại thời điểm bạn đi.
Tác động tới cư dân ven tuyến
Cao tốc mang lại kết nối, nhưng cũng chia cắt. Ở những đoạn đi trên nền đắp, con đường như một bức tường chạy ngang đồng ruộng, kênh rạch; người dân hai bên phải đi qua các hầm chui dân sinh hay đường gom. Ở đoạn cầu cạn, không gian bên dưới thông thoáng hơn, nhưng vẫn có thay đổi về đường đi lại, thoát nước và tiếng ồn.
Nhiều hộ ở phía nam vùng Nhà Bè đã trải qua giải phóng mặt bằng cho dự án, chuyển chỗ ở hoặc mất một phần đất canh tác. Đường gom, hầm chui và hệ thống thoát nước dọc tuyến là phần ảnh hưởng trực tiếp tới sinh hoạt hằng ngày; khi thấy hỏng hóc, ngập ở các hầm chui dân sinh, người dân có thể phản ánh với chính quyền xã và đơn vị quản lý tuyến.
Mặt khác, kết nối tốt hơn có thể làm thay đổi giá trị đất và loại hình kinh doanh quanh các nút giao — kho bãi, dịch vụ logistics, cửa hàng phục vụ tài xế. Với người dân, đó vừa là cơ hội vừa là rủi ro: nhiều lời quảng cáo nhà đất "gần cao tốc" không đi kèm thông tin về quy hoạch thật. Kiểm tra tại cơ quan có thẩm quyền trước khi ra quyết định là nguyên tắc không đổi.
Đi đâu từ Nhà Bè thì cao tốc có ích
Đi sân bay Long Thành, Nhơn Trạch, vùng Đồng Nai. Đây là hướng tuyến cao tốc phát huy rõ nhất: thay vì vào nội đô rồi đi về phía đông, ô tô từ Nhà Bè có thể đi vòng phía nam qua Cần Giờ, Nhơn Trạch. Khi các đoạn được khai thác đồng bộ, đây có thể là lối chính ra sân bay mới cho cư dân khu Nam.
Đi miền Tây. Theo hướng ngược lại, cao tốc nối về phía Bến Lức, nơi gặp tuyến cao tốc đi Trung Lương. Người Nhà Bè về quê miền Tây có thể tránh được các trục đông xe ở phía tây nam thành phố.
Chở hàng từ khu công nghiệp, cảng Hiệp Phước. Doanh nghiệp vận tải ở vùng Hiệp Phước có thêm lựa chọn đi miền Đông và miền Tây mà không vào nội đô, giảm áp lực cho các trục như Nguyễn Hữu Thọ, Huỳnh Tấn Phát.
Với những chuyến đi trong thành phố, như từ Nhà Bè lên Quận 1, cao tốc gần như không giúp gì vì nằm ở phía nam. Đừng kỳ vọng tuyến này giải quyết chuyện kẹt xe giờ cao điểm đi làm.
Cao tốc và chuyện mua bán đất quanh nút giao
Mỗi khi một tuyến cao tốc đi qua, thị trường đất quanh đó thường sôi lên với những lời rao "gần nút giao", "cách cao tốc vài phút". Vùng phía nam Nhà Bè không ngoại lệ. Người dân và người từ nơi khác tới nên nhớ vài điều: thứ nhất, gần tuyến không có nghĩa là lên xuống được ngay, vì xe chỉ vào ra cao tốc ở các nút giao đã thiết kế; một mảnh đất sát chân cầu cạn có thể phải đi vòng khá xa mới tới chỗ lên cao tốc.
Thứ hai, dọc tuyến có hành lang bảo vệ đường bộ và có thể có quy hoạch đường gom, cây xanh, công trình kỹ thuật. Phần đất nằm trong hành lang hay quy hoạch bị hạn chế xây dựng. Thông tin quy hoạch cần tra tại cơ quan có thẩm quyền, không dựa vào bản vẽ của người môi giới.
Thứ ba, giá trị đất quanh nút giao gắn với loại hình sử dụng: kho bãi, dịch vụ vận tải thì hưởng lợi, còn nhà ở có thể chịu tiếng ồn, bụi và luồng xe tải tăng lên ở đường địa phương dẫn vào nút. Trang này không đưa lời khuyên mua bán, chỉ lưu ý rằng quyết định liên quan tới đất cần giấy tờ pháp lý rõ ràng và thông tin quy hoạch chính thức. Chuyện thủ tục đất đai được nói kỹ hơn ở mục thủ tục hành chính của trang.
Đường địa phương nối vào cao tốc: điểm cần để ý
Khi cao tốc khai thác, các con đường địa phương dẫn tới nút giao nhận thêm một lượng xe mới, phần lớn là xe tải và ô tô đi đường dài. Những con đường này vốn được làm cho nhu cầu của khu dân cư, có đoạn hẹp, có nhà dân sát lề, có trường học và chợ nhỏ. Sự pha trộn giữa xe đường dài chạy nhanh và sinh hoạt làng xóm là nguồn rủi ro cần nhìn thấy trước.
Với người đi xe máy địa phương, hãy coi các đường dẫn vào nút giao như một trục xe nặng: giữ làn bên phải, không vượt ẩu, cẩn thận ở các chỗ xe tải rẽ vào bãi. Với tài xế ô tô ra khỏi cao tốc, nhớ rằng vừa rời đường tốc độ cao, cảm giác về tốc độ bị lệch; xuống đường địa phương cần giảm tốc rõ rệt, nhất là khi qua khu dân cư và trường học.
Nếu thấy điểm nguy hiểm mới phát sinh, như thiếu đèn chiếu sáng, thiếu biển báo hay ổ gà lớn ở đường dẫn, người dân có thể phản ánh với chính quyền xã hoặc qua kênh tiếp nhận phản ánh của thành phố, ghi rõ vị trí và chụp ảnh minh hoạ để cơ quan chức năng xử lý nhanh hơn.
Câu hỏi thường gặp
Xe máy có đi được cầu Bình Khánh trên cao tốc không?
Không. Cầu Bình Khánh nằm trên cao tốc Bến Lức – Long Thành, chỉ dành cho ô tô theo quy định đường cao tốc. Xe máy, xe đạp và người đi bộ sang Cần Giờ vẫn dùng phà Bình Khánh cho tới khi có cầu Cần Giờ hoặc phương án khác được công bố chính thức.
Cầu Bình Khánh trên cao tốc có phải là cầu Cần Giờ không?
Không phải. Cầu Bình Khánh là một cây cầu trên tuyến cao tốc Bến Lức – Long Thành. Cầu Cần Giờ là dự án riêng của thành phố để thay phà Bình Khánh, phục vụ cả xe máy và người dân địa phương. Hai công trình khác vị trí, khác mục đích.
Cao tốc Bến Lức – Long Thành đã thông xe toàn tuyến chưa?
Tuyến được xây theo nhiều đoạn, có đoạn khai thác trước và có đoạn hoàn thành sau. Tình trạng từng đoạn thay đổi theo thời gian, nên kiểm thông báo của chủ đầu tư và cơ quan quản lý giao thông, hoặc xem ứng dụng bản đồ cập nhật, trước khi lên kế hoạch đi.
Từ Nhà Bè lên cao tốc ở đâu?
Người Nhà Bè lên xuống cao tốc qua các nút giao kết nối với đường địa phương ở phía nam vùng Nhà Bè. Vị trí và tình trạng khai thác của từng nút có thể thay đổi theo tiến độ, nên tra bản đồ cập nhật và theo biển chỉ dẫn trên đường.
Đi cao tốc có mất phí không?
Nhiều tuyến cao tốc ở Việt Nam thu phí, thường qua hình thức thu phí điện tử không dừng. Việc thu phí và mức thu trên tuyến này do cơ quan có thẩm quyền quyết định. Nên kiểm thông báo hiện hành và bảo đảm tài khoản thu phí của xe còn đủ tiền trước khi đi.
Sống gần cao tốc có bị ồn không?
Mức ồn phụ thuộc khoảng cách tới tuyến, đoạn đó là cầu cạn hay nền đắp, lưu lượng xe tải và có tường chắn âm hay không. Nếu định thuê hay mua nhà gần tuyến, nên tới nghe thử vào ban đêm và giờ đông xe tải trước khi quyết định.