Bến phà Bình Khánh phía Nhà Bè nằm ở cuối đường Huỳnh Tấn Phát, trong trung tâm xã Nhà Bè (thị trấn Nhà Bè cũ). Đây là điểm mà hầu hết người và xe đi đường bộ sang Cần Giờ phải qua. Với người Nhà Bè, bến phà vừa là cửa ngõ, vừa là một khu phố có nhịp riêng: đông vào cuối tuần, vào dịp lễ, và lặng hơn vào giữa trưa ngày thường.
Bài này viết từ phía bờ Nhà Bè — cách vào bến, chờ phà, an toàn khi phà chạy, và đời sống của những người buôn bán, sinh sống quanh bến. Giờ chạy phà, giá vé và quy định cụ thể do đơn vị quản lý bến công bố và có thể thay đổi, nên bài không ghi con số; hãy kiểm thông tin tại bến hoặc kênh chính thức trước khi đi.
Bến phà nằm ở đâu trong đời sống Nhà Bè
Đối với người ngoài, bến phà chỉ là điểm trung chuyển. Đối với người sống ở trung tâm xã Nhà Bè, nó là một phần của khu phố. Sáng sớm, bến đón dòng người Cần Giờ sang làm việc, đi học, đi chợ ở phía thành phố; chiều tối, dòng ấy quay về. Xen giữa là xe chở hàng, xe chở hải sản từ vùng biển lên, xe vật liệu xây dựng đi xuống.
Quanh bến hình thành những hàng quán phục vụ người qua lại: quán nước, xe bánh mì, gánh hàng trái cây, tiệm tạp hoá bán áo mưa, nước uống, đồ ăn vặt. Người bán quen mặt khách thường xuyên, biết khi nào phà đông, khi nào vắng, biết cả những hôm sương mù hay gió lớn khiến phà chạy chậm. Hỏi họ là một cách lấy thông tin thực tế nhanh nhất.
Cuối tuần và các kỳ nghỉ, bến đổi nhịp hẳn: dòng người đi chơi từ nội thành dồn xuống từ sáng sớm, rồi dồn về vào chiều cuối ngày nghỉ. Cư dân quanh bến quen với cảnh này, có người tận dụng để bán thêm, có người chỉ mong khách đỗ xe gọn để không chắn lối vào nhà.
Vào bến: các làn và cách xếp hàng
Xe máy và xe đạp. Thường có làn riêng để vào khu chờ dành cho xe hai bánh. Xe máy lên phà xếp ở khu vực được chỉ định, tắt máy, người có thể đứng cạnh xe hoặc ở khu dành cho khách. Vì xe máy chiếm ít chỗ, lượt chờ thường ngắn hơn ô tô.
Ô tô và xe tải. Xếp hàng theo làn ô tô, có khi kéo dài lên mặt đường vào ngày đông. Nhân viên bến điều tiết thứ tự lên phà; xe lớn có thể phải chờ lượt phà phù hợp. Tài xế nên ở trong xe khi gần tới lượt để không làm chậm cả hàng.
Người đi bộ. Có lối riêng vào khu chờ. Người đi xe buýt tới bến, người đi bộ sang bờ bên kia đi theo lối này. Đi đúng lối, không băng qua làn xe đang chạy lên phà.
Xe ưu tiên. Xe cứu thương, xe cứu hoả, xe làm nhiệm vụ khẩn cấp được ưu tiên theo quy định. Khi nghe còi ưu tiên, hãy dồn sát vào lề để mở lối, kể cả khi đã chờ lâu.
Nhịp đông vắng ở bến phía Nhà Bè
Đây là nhịp chung người địa phương quan sát được; ngày lễ lớn, ngày có sự cố thời tiết có thể khác hẳn.
| Thời điểm | Chiều đông ở bến Nhà Bè | Gợi ý |
|---|---|---|
| Sáng sớm ngày thường | Phía phà cập bến Nhà Bè (người Cần Giờ sang) | Người đi chơi đi xuống thường thoáng |
| Chiều tối ngày thường | Phía xuống phà từ Nhà Bè (người Cần Giờ về) | Người đi chơi nên về trước hoặc sau dòng này |
| Sáng thứ bảy, chủ nhật | Phía xuống phà từ Nhà Bè (khách đi chơi) | Xuất phát thật sớm để qua phà trước dòng đông |
| Chiều chủ nhật, cuối kỳ nghỉ | Phía phà cập bến Nhà Bè (khách về) | Tính thêm thời gian chờ ở bờ bên kia |
| Trưa ngày thường | Thưa | Lúc thoáng nhất nhưng nắng gắt; mang nước, che nắng |
Vì xe từ phà đổ lên theo từng đợt, người đi đường Huỳnh Tấn Phát gần bến sẽ thấy dòng xe dày lên rồi thưa đi theo nhịp phà. Đi ngược chiều với dòng đó vào đúng lúc phà vừa cập là điều nên tránh.
An toàn khi ở trên phà
Quãng qua sông không dài, nhưng phà chở cùng lúc người, xe máy, ô tô và xe tải, nên vài nguyên tắc cần nhớ:
- Tắt máy xe khi đã đỗ trên phà, kéo phanh, không ngồi trên xe nổ máy chờ.
- Không đứng giữa hai ô tô hay giữa ô tô và xe tải; khi phà cập bến, xe có thể lăn nhẹ.
- Trẻ nhỏ phải được người lớn nắm tay, không cho chạy quanh hay leo lan can.
- Không ngồi trên thành phà, không thò người ra ngoài lan can để chụp ảnh.
- Biết vị trí phao cứu sinh, áo phao trên phà; khi có hướng dẫn mặc áo phao thì làm theo.
- Chờ phà cập hẳn và nhân viên ra hiệu mới nổ máy và cho xe chạy lên bờ; không tranh nhau xuống trước.
- Ngày mưa giông, gió lớn, đứng ở khu có mái che, giữ chặt mũ, túi đồ; mặt phà ướt dễ trơn.
Đơn vị quản lý bến có thể tạm dừng hoặc giãn chuyến khi thời tiết xấu, sương mù dày hay cần bảo trì. Khi đó, làm theo hướng dẫn tại bến là cách duy nhất đúng; đừng tìm đò dọc hay phương tiện không được phép để qua sông.
Người sống nhờ bến phà
Quanh bến phía Nhà Bè có những gia đình bán hàng nhiều năm. Họ dậy từ khi trời còn tối để kịp bán cho dòng người Cần Giờ sang sớm, nghỉ trưa khi bến vắng, rồi bán tiếp vào chiều tối. Cuối tuần là lúc bán được nhiều nhất nhờ khách đi chơi dừng mua nước, mua đồ ăn trước khi xuống phà.
Có người làm xe ôm chở khách từ bến lên các khu dân cư, có người giữ xe cho người đi bộ qua phà, có người bán vé số, bán áo mưa. Một hệ sinh thái nhỏ tồn tại nhờ việc người và xe phải dừng lại chờ ở đây. Người qua lại nên nhớ đây là sinh kế của họ: mua bán sòng phẳng, hỏi giá trước, và lịch sự khi từ chối.
Câu chuyện này sẽ thay đổi khi có cầu nối Nhà Bè với Cần Giờ. Không còn chờ phà, khách sẽ ít dừng lại. Nhiều người buôn bán quanh bến đã nghĩ tới chuyện chuyển nghề, chuyển chỗ. Đó là mặt ít được nhắc của một công trình hạ tầng: tiện cho số đông đi qua, nhưng đòi hỏi một nhóm nhỏ sống tại chỗ phải thích nghi.
Khi có cầu thay phà: điều gì đã biết và điều gì cần chờ
Thành phố đã có chủ trương xây cầu Cần Giờ để thay phà Bình Khánh và đã nhiều lần đưa dự án vào kế hoạch đầu tư. Bên cạnh đó, tuyến cao tốc Bến Lức – Long Thành cũng có cây cầu lớn bắc qua sông giữa Nhà Bè và Cần Giờ, tạo thêm một lối sang vùng Bình Khánh cho ô tô khi tuyến khai thác. Những công trình này nằm ở các vị trí khác nhau và phục vụ mục đích khác nhau.
Điều chưa nên đoán là mốc hoàn thành cụ thể, vị trí đường dẫn chi tiết, và số phận của bến phà sau khi có cầu. Những thông tin này cần đọc từ văn bản và thông báo chính thức. Lịch sử các công trình lớn ở thành phố cho thấy tiến độ có thể điều chỉnh nhiều lần.
Với người đi lại, cho tới khi có thông báo chính thức về việc cầu đưa vào sử dụng và phà thay đổi hoạt động, bến phà Bình Khánh vẫn là cửa chính sang Cần Giờ bằng đường bộ. Với người đang cân nhắc thuê, mua nhà quanh bến, nên tính đến cả kịch bản dòng khách giảm khi có cầu.
Mấy hiểu lầm thường gặp về đi phà từ Nhà Bè
Hiểu lầm thứ nhất là "phà chạy liên tục nên lúc nào đến cũng được". Phà có chu kỳ chạy, có số phà hoạt động thay đổi theo giờ và theo lượng khách, có lúc giãn chuyến. Người đi chơi đến bến vào đúng đỉnh dòng khách cuối tuần có thể chờ lâu hơn nhiều so với tưởng tượng.
Hiểu lầm thứ hai là "xe máy chen lên trước được". Bến có làn riêng và người điều tiết; chen ngang chỉ gây ùn, gây cãi vã và có thể bị nhắc nhở. Xe máy vốn đã có lợi thế chờ ít hơn ô tô, không cần chen.
Hiểu lầm thứ ba là "qua phà rồi là tới Cần Giờ". Bờ bên kia mới là điểm bắt đầu của vùng Cần Giờ; từ đó đến vùng biển còn một quãng đường dài xuyên rừng ngập mặn. Nếu định đi tiếp, chuẩn bị nước, xăng, áo mưa ngay từ phía Nhà Bè, nơi hàng quán và cây xăng còn nhiều.
Hiểu lầm thứ tư là "bản đồ báo bao nhiêu phút là bấy nhiêu". Thời gian chờ phà khó dự đoán bằng ứng dụng; hãy cộng dư cho đoạn này, nhất là khi phải về kịp một giờ hẹn.
Đi phà cùng trẻ nhỏ, người lớn tuổi và thú cưng
Nhiều gia đình ở Nhà Bè và các quận lân cận chọn Cần Giờ làm chỗ đi chơi trong ngày, và chuyến phà trở thành một phần của buổi đi chơi với trẻ con. Trẻ nhỏ thường thích chạy ra mép phà xem nước, xem tàu; đó cũng là chỗ nguy hiểm nhất. Người lớn nên nắm tay trẻ suốt thời gian ở trên phà, không cho trẻ đứng trên yên xe hay leo lan can, và giữ trẻ tránh xa khu vực lên xuống của ô tô.
Với người lớn tuổi, đoạn khó nhất không phải lúc phà chạy mà là lúc lên xuống: mặt cầu dẫn có thể dốc và trơn khi triều thay đổi hoặc sau mưa, dòng xe máy dồn ra cùng lúc. Nếu đi xe máy chở người già, có thể cho người ngồi sau đi bộ lên xuống theo lối dành cho người đi bộ khi được hướng dẫn, rồi đón lại ở chỗ an toàn. Đi ô tô thì để người già ngồi yên trong xe theo hướng dẫn của nhân viên bến.
Mang theo thú cưng thì giữ dây dắt ngắn, đặt chó mèo nhỏ trong lồng hoặc túi vận chuyển, vì tiếng còi phà và tiếng máy có thể làm vật nuôi hoảng sợ, chạy lạc giữa dòng xe. Chuẩn bị sẵn nước uống và chỗ che nắng cho cả người lẫn vật nuôi trong lúc chờ ở bến vào trưa nắng.
Cuối cùng, tính giờ về cho cả nhà chứ không chỉ cho người lái: trẻ nhỏ mệt và đói vào cuối chiều, người già cần nghỉ, mà đó lại là lúc dòng khách từ Cần Giờ dồn về bến. Rời bờ bên kia sớm hơn dự định một chút thường giúp cả gia đình tránh được quãng chờ dài nhất trong ngày.
Câu hỏi thường gặp
Bến phà Bình Khánh phía Nhà Bè nằm ở đâu?
Bến nằm ở cuối đường Huỳnh Tấn Phát, trong khu trung tâm xã Nhà Bè (thị trấn Nhà Bè cũ), TP Hồ Chí Minh. Trên ứng dụng bản đồ, nhập "bến phà Bình Khánh" là ra; lưu ý chọn đúng bờ Nhà Bè nếu bạn xuất phát từ phía thành phố.
Đi phà Bình Khánh có phải mua vé không?
Việc thu phí, hình thức vé và mức thu do đơn vị quản lý bến quy định và có thể thay đổi theo chính sách của thành phố. Bài không ghi con số. Khi tới bến, làm theo hướng dẫn tại quầy hoặc người điều tiết; có thể tra trước trên kênh thông tin chính thức.
Đi phà vào sáng chủ nhật có phải chờ lâu không?
Sáng cuối tuần, chiều xuống phà từ Nhà Bè thường đông vì khách đi chơi Cần Giờ. Xe máy thường chờ ít hơn ô tô. Xuất phát sớm, tránh khung giữa buổi sáng và mang theo nước, áo mưa sẽ giúp chuyến đi dễ chịu hơn.
Phà có ngừng chạy khi thời tiết xấu không?
Đơn vị quản lý có thể giãn chuyến hoặc tạm dừng khi có giông lớn, sương mù dày hay cần bảo trì, vì an toàn của người và xe. Khi đó hãy làm theo hướng dẫn tại bến, không tìm phương tiện không được phép để qua sông.
Có thể gửi xe máy ở bến phía Nhà Bè rồi đi bộ qua phà không?
Quanh bến thường có chỗ giữ xe do người dân hoặc đơn vị dịch vụ quản lý, nhưng giờ hoạt động và mức thu không cố định. Nên hỏi rõ giờ đóng cửa, cách nhận lại xe trước khi gửi, nhất là khi định về muộn.
Khi có cầu Cần Giờ thì bến phà Bình Khánh có còn không?
Chưa có thông tin chắc chắn để khẳng định. Việc duy trì, giảm hay ngừng hoạt động bến phà sau khi có cầu sẽ do thành phố quyết định và thông báo. Trong thời gian chờ, nên theo dõi tin từ cơ quan quản lý và chính quyền địa phương.